Ferramentas didáticas para as escolas «A Democracia em Ação na UE - Dê a sua opinião com a Iniciativa de Cidadania Europeia»
O objetivo deste conjunto de ferramentas didáticas, centradas na Iniciativa de Cidadania Europeia, é dotar os alunos de conhecimentos e competências que lhes permitam ser cidadãos europeus ativos e empenhados. No final do curso, os alunos ficam com uma ideia clara do objetivo da Iniciativa de Cidadania Europeia, do seu funcionamento e integração no contexto mais vasto da democracia na União Europeia e da forma como podem utilizar este instrumento para introduzir mudanças no mundo onde vivem.
As ferramentas foram concebidas para o ensino secundário e podem ser utilizadas de forma flexível em aulas de educação cívica ou que tratem de temas afins. Disponíveis em todas as línguas oficiais da UE, podem ser utilizadas tanto na língua nacional como numa aula de língua estrangeira ou no âmbito da aprendizagem integrada de línguas e conteúdos (AILC).
O conjunto de ferramentas didáticas está disponível em formato digital e em papel.

Solicitar uma versão em papel do conjunto de ferramentas didáticas
Os professores também podem solicitar um certificado de conclusão depois de os alunos concluírem os exercícios no conjunto de ferramentas.

Solicitar um certificado de conclusão
O que dizem os professores:
«O que eu e os meus alunos mais gostámos foi do facto de estas ferramentas permitirem adquirir rapidamente e de uma forma ativa um bom conhecimento sobre um tema negligenciado no ensino escolar. Os materiais de referência disponíveis nos sítios Web da UE podem ser utilizados de forma prática nas aulas e nas atividades para os alunos. Estes são orientados para recursos específicos com tarefas concretas, pelo que veem a ligação com os documentos, sem ficarem submergidos pelo volume dos recursos.»
- professor do ensino secundário polaco sobre o conjunto de ferramentas
«Perguntei aos meus alunos o que achavam dos materiais e devo dizer que gostaram muito. Não sabiam grande coisa sobre a Iniciativa de Cidadania Europeia e acharam os materiais interessantes. Gostaram da abordagem das apresentações e das informações, tendo sobretudo apreciado os vídeos, que consideraram claros e concisos.»
- professor do ensino secundário espanhol sobre o conjunto de ferramentas
Breve descrição do conjunto de ferramentas didáticas

O que é a Iniciativa de Cidadania Europeia?
A Iniciativa de Cidadania Europeia permite aos cidadãos da UE influenciar as políticas europeias, colocando na agenda da UE as questões que mais lhes interessam. Uma iniciativa de cidadania reúne pessoas de diferentes países da UE que procuram recolher assinaturas suficientes para instar a Comissão Europeia a propor legislação em domínios em que esta instituição tem poderes para agir. Trata-se de um modo de lançar um debate político a partir das bases e de sensibilizar os europeus para causas comuns que os unem não obstante as fronteiras. Este instrumento de democracia participativa, lançado em 2012, começa agora a dar frutos, tendo várias iniciativas conduzido a propostas de atos jurídicos concretos por parte da Comissão Europeia.
Em que consiste o conjunto de ferramentas didáticas?
O conjunto de ferramentas é composto por quatro unidades temáticas, cada uma com uma abordagem diferente, indo desde informações genéricas sobre a União Europeia a informações específicas e atividades relacionadas com a Iniciativa de Cidadania Europeia:
- Breve introdução à União Europeia
- A democracia na União Europeia
- A Iniciativa de Cidadania Europeia
- Desenvolver e promover uma iniciativa de cidadania europeia
O conjunto de ferramentas inclui os seguintes materiais:
- Um pacote para os professores, com instruções para cada lição, respostas aos exercícios, informações complementares e ligações para outras páginas Web para aprofundar os conhecimentos.
- Um pacote para os alunos, para ser utilizado durante as aulas ou como trabalho de casa para os ajudar a fazer revisões ou pesquisas. São disponibilizadas ligações para sítios Web relevantes disponíveis em todas as línguas oficiais da UE.
- Apresentações PowerPoint para utilização nas aulas, com texto e vídeo (facultativo).
- Ligações para ficheiros de vídeo, disponíveis em todas as línguas oficiais da UE.
- Atividades facultativas em cada unidade para projetos.
- Uma ficha informativa para aprofundar os conhecimentos sobre a UE.
- Uma ficha informativa sobre os domínios de intervenção da UE.
- Um questionário conclusivo.
Que abordagens metodológicas são utilizadas?
O material foi concebido para poder ser utilizado com várias abordagens de ensino e aprendizagem:
- Apresentações
- Debates em grupo
- Trabalhos de grupo
- Trabalhos no âmbito de projetos
- Estudo individual
- Trabalhos de investigação
- Resolução de problemas
- Exercícios de dramatização
- Filmagens
Descarregar o conjunto de ferramentas

- EU Democracy in Action - Have Your Say with the European Citizens' Initiative – teacher’s pack
- La democracia de la UE en acción – Expresa tu opinión con la ICE - Material para profesores
- Demokracie EU v praxi-Vyjádřete svůj názor za pomoci evropské občanské iniciativy-Balíček pro učitele
- EU-demokrati i aktion - Bliv hørt med det europæiske borgerinitiativ - Lærerpakke
- Aktive Demokratie in der EU – werde Teil der Europäischen Bürgerinitiative - Handreichungen für Lehrkräfte
- Demokraatia toimimine ELis – avalda arvamust Euroopa kodanikualgatuse kaudu - Õpetaja komplekt
- EU Democracy in Action - Have Your Say with the European Citizens' Initiative – teacher’s pack
- EU Democracy in Action - Have Your Say with the European Citizens' Initiative – teacher’s pack
- La démocratie de l’UE en action–Donnez votre avis avec l’initiative citoyenne européenne-Dossier de l'enseignant
- Daonlathas an Aontais-Cuir do thuairim in iúl le huirlisí an Tionscnaimh Eorpaigh ó na Saoránaigh-Pacáiste an Mhúinteora
- La democrazia dell'UE in azione - Di' la tua con l'iniziativa dei cittadini europei - Pacchetto per gli insegnanti
- ES demokrātija darbībā – paudiet savu viedokli ar Eiropas pilsoņu iniciatīvu - SKOLOTĀJA KOMPLEKTS
- Veiksminga ES demokratija_Išsakykite savo nuomonę – dalyvaukite Europos piliečių iniciatyvoje - MOKYTOJO DOKUMENTŲ RINKINYS
- Vegyél részt az EU demokratikus életében - az európai polgári kezdeményezés segítségével - TANÁRI CSOMAG
- Id-Demokrazija tal-UE fl-Azzjoni - Semma’ Leħnek bl-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej - PAKKETT GĦALL-GĦALLIEMA
- EU-democratie in actie - Geef uw mening met het Europees burgerinitiatief - LERARENPAKKET
- Demokracja UE w akcji - Też masz głos – Europejska inicjatywa obywatelska - Pakiet dla nauczyciela
- Democrația UE în acțiune - Exprimă-ți părerea cu inițiativa cetățenească europeană - Dosar pentru cadrele
- Demokracia EÚ v praxi – vyjadrite svoj názor s európskou iniciatívou občanov - UČITEĽSKÝ BALÍČEK
- DEMOKRACIJA EU V PRAKSI - Povejte svoje mnenje z evropsko državljansko pobudo - KOMPLET ZA UČITELJE IN UČITELJICE
- EU-demokratiaa käytännössä – Vaikuta kansalaisaloitteella - Opettajan paketti
- EU-demokrati i praktiken – Tyck till med det europeiska medborgarinitiativet - Lärarpaket

- La democracia de la UE en acción – Expresa tu opinión con la ICE - Material para estudiantes
- Demokracie EU v praxi-Vyjádřete svůj názor za pomoci evropské občanské iniciativy-Balíček pro studenty
- EU-demokrati i aktion - Bliv hørt med det europæiske borgerinitiativ - Elevpakke
- Aktive Demokratie in der EU – werde Teil der Europäischen Bürgerinitiative - Material für Schüler:innen
- Demokraatia toimimine ELis – avalda arvamust Euroopa kodanikualgatuse kaudu - Õpilase komplekt
- EU Democracy in Action - Have Your Say with the European Citizens' Initiative – student’s pack
- La démocratie de l’UE en action–Donnez votre avis avec l’initiative citoyenne européenne-Dossier de l’élève
- Daonlathas an Aontais-Cuir do thuairim in iúl le huirlisí an Tionscnaimh Eorpaigh ó na Saoránaigh-Pacáiste an Scoláire
- Demokracija EU-a na djelu – Iznesite svoje mišljenje s pomoću europske građanske inicijative - PAKET ZA UČENIKE
- La democrazia dell'UE in azione - Di' la tua con l'iniziativa dei cittadini europei - Pacchetto per gli studenti
- ES demokrātija darbībā – paudiet savu viedokli ar Eiropas pilsoņu iniciatīvu - SKOLĒNA KOMPLEKTS
- Veiksminga ES demokratija_Išsakykite savo nuomonę – dalyvaukite Europos piliečių iniciatyvoje - STUDENTO DOKUMENTŲ RINKINYS
- Vegyél részt az EU demokratikus életében - az európai polgári kezdeményezés segítségével - TANULÓI CSOMAG
- Id-Demokrazija tal-UE fl-Azzjoni - Semma’ Leħnek bl-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej - PAKKETT TAL-ISTUDENT
- EU-democratie in actie - Geef uw mening met het Europees burgerinitiatief - STUDENTENPAKKET
- Demokracja UE w akcji - Też masz głos – Europejska inicjatywa obywatelska - Pakiet dla ucznia
- Democrația UE în acțiune - Exprimă-ți părerea cu inițiativa cetățenească europeană - Dosar pentru elevi
- Demokracia EÚ v praxi – vyjadrite svoj názor s európskou iniciatívou občanov - ŠTUDENTSKÝ BALÍČEK
- DEMOKRACIJA EU V PRAKSI - Povejte svoje mnenje z evropsko državljansko pobudo - KOMPLET ZA DIJAKE IN DIJAKINJE
- EU-demokratiaa käytännössä – Vaikuta kansalaisaloitteella - Oppilaan paketti
- EU-demokrati i praktiken – Tyck till med det europeiska medborgarinitiativet - Elevpaket

- EU Democracy in Action - Have Your Say with the European Citizens' Initiative - Unit 1
- La democracia de la UE en acción–Expresa tu opinión con la Iniciativa Ciudadana Europea - Unidad 1
- Demokracie EU v praxi-Vyjádřete svůj názor za pomoci evropské občanské iniciativy-Lekce 1
- EU-demokrati i aktion - Bliv hørt med det europæiske borgerinitiativ - Enhed 1
- Aktive Demokratie in der EU – werde Teil der Europäischen Bürgerinitiative - Lektion 1
- Demokraatia toimimine ELis – avalda arvamust Euroopa kodanikualgatuse kaudu - 1. osa
- EU Democracy in Action - Have Your Say with the European Citizens' Initiative - Unit 1
- EU Democracy in Action - Have Your Say with the European Citizens' Initiative - Unit 1
- La démocratie de l’UE en action–Donnez votre avis avec l’initiative citoyenne européenne- Unité 1
- Daonlathas an Aontais-Cuir do thuairim in iúl le huirlisí an Tionscnaimh Eorpaigh ó na Saoránaigh-Aonad 1
- Demokracija EU-a na djelu – Iznesite svoje mišljenje s pomoću europske građanske inicijative - Lekcija 1
- La democrazia dell'UE in azione - Di' la tua con l'iniziativa dei cittadini europei - Unità 1
- ES demokrātija darbībā – paudiet savu viedokli ar Eiropas pilsoņu iniciatīvu - 1-nodaļa
- Veiksminga ES demokratija_Išsakykite savo nuomonę – dalyvaukite Europos piliečių iniciatyvoje - 1 skyrius
- Vegyél részt az EU demokratikus életében - az európai polgári kezdeményezés segítségével - 1 egység
- Id-Demokrazija tal-UE fl-Azzjoni - Semma’ Leħnek bl-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej - Unità 1
- EU-democratie in actie - Geef uw mening met het Europees burgerinitiatief - Unit 1
- Demokracja UE w akcji - Też masz głos – Europejska inicjatywa obywatelska - Część 1
- Democrația UE în acțiune - Exprimă-ți părerea cu inițiativa cetățenească europeană - Unitatea 1
- Demokracia EÚ v praxi – vyjadrite svoj názor s európskou iniciatívou občanov - 1-lekcia
- DEMOKRACIJA EU V PRAKSI - Povejte svoje mnenje z evropsko državljansko pobudo - 1-SKLOP
- EU-demokratiaa käytännössä – Vaikuta kansalaisaloitteella - Osa 1
- EU-demokrati i praktiken – Tyck till med det europeiska medborgarinitiativet - Enhet 1

- EU Democracy in Action - Have Your Say with the European Citizens' Initiative – Unit 2
- La democracia de la UE en acción–Expresa tu opinión con la Iniciativa Ciudadana Europea - Unidad 2
- Demokracie EU v praxi-Vyjádřete svůj názor za pomoci evropské občanské iniciativy-Lekce 2
- EU-demokrati i aktion - Bliv hørt med det europæiske borgerinitiativ - Enhed
- Aktive Demokratie in der EU – werde Teil der Europäischen Bürgerinitiative - Lektion 2
- Demokraatia toimimine ELis – avalda arvamust Euroopa kodanikualgatuse kaudu - 2. osa
- EU Democracy in Action - Have Your Say with the European Citizens' Initiative – Unit 2
- EU Democracy in Action - Have Your Say with the European Citizens' Initiative – Unit 2
- La démocratie de l’UE en action–Donnez votre avis avec l’initiative citoyenne européenne- Unité 2
- Daonlathas an Aontais-Cuir do thuairim in iúl le huirlisí an Tionscnaimh Eorpaigh ó na Saoránaigh-Aonad 2
- Demokracija EU-a na djelu – Iznesite svoje mišljenje s pomoću europske građanske inicijative - Lekcija 2
- La democrazia dell'UE in azione - Di' la tua con l'iniziativa dei cittadini europei - Unità 2
- ES demokrātija darbībā – paudiet savu viedokli ar Eiropas pilsoņu iniciatīvu - 2-nodaļa
- Veiksminga ES demokratija_Išsakykite savo nuomonę – dalyvaukite Europos piliečių iniciatyvoje - 2 skyrius
- Vegyél részt az EU demokratikus életében - az európai polgári kezdeményezés segítségével - 2 egység
- Id-Demokrazija tal-UE fl-Azzjoni - Semma’ Leħnek bl-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej - Unità 2
- EU-democratie in actie - Geef uw mening met het Europees burgerinitiatief - Unit 2
- Demokracja UE w akcji - Też masz głos – Europejska inicjatywa obywatelska - Część 2
- Democrația UE în acțiune - Exprimă-ți părerea cu inițiativa cetățenească europeană - Unitatea 2
- Demokracia EÚ v praxi – vyjadrite svoj názor s európskou iniciatívou občanov - 2-lekcia
- DEMOKRACIJA EU V PRAKSI - Povejte svoje mnenje z evropsko državljansko pobudo - 2-SKLOP
- EU-demokratiaa käytännössä – Vaikuta kansalaisaloitteella - Osa 2
- EU-demokrati i praktiken – Tyck till med det europeiska medborgarinitiativet - Enhet 2

- EU Democracy in Action - Have Your Say with the European Citizens' Initiative - Unit 3
- La democracia de la UE en acción–Expresa tu opinión con la Iniciativa Ciudadana Europea - Unidad 3
- Demokracie EU v praxi-Vyjádřete svůj názor za pomoci evropské občanské iniciativy-Lekce 3
- EU-demokrati i aktion - Bliv hørt med det europæiske borgerinitiativ - Enhed 3
- Aktive Demokratie in der EU – werde Teil der Europäischen Bürgerinitiative - Lektion 3
- Demokraatia toimimine ELis – avalda arvamust Euroopa kodanikualgatuse kaudu - 3. osa
- EU Democracy in Action - Have Your Say with the European Citizens' Initiative - Unit 3
- EU Democracy in Action - Have Your Say with the European Citizens' Initiative - Unit 3
- La démocratie de l’UE en action–Donnez votre avis avec l’initiative citoyenne européenne- Unité 3
- Daonlathas an Aontais-Cuir do thuairim in iúl le huirlisí an Tionscnaimh Eorpaigh ó na Saoránaigh-Aonad 3
- Demokracija EU-a na djelu – Iznesite svoje mišljenje s pomoću europske građanske inicijative - Lekcija 3
- La democrazia dell'UE in azione - Di' la tua con l'iniziativa dei cittadini europei - Unità 3
- ES demokrātija darbībā – paudiet savu viedokli ar Eiropas pilsoņu iniciatīvu - 3-nodaļa
- Veiksminga ES demokratija_Išsakykite savo nuomonę – dalyvaukite Europos piliečių iniciatyvoje - 3 skyrius
- Vegyél részt az EU demokratikus életében - az európai polgári kezdeményezés segítségével - 3 egység
- Id-Demokrazija tal-UE fl-Azzjoni - Semma’ Leħnek bl-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej - Unità 3
- EU-democratie in actie - Geef uw mening met het Europees burgerinitiatief - Unit 3
- Demokracja UE w akcji - Też masz głos – Europejska inicjatywa obywatelska - Część 3
- Democrația UE în acțiune - Exprimă-ți părerea cu inițiativa cetățenească europeană - Unitatea 3
- Demokracia EÚ v praxi – vyjadrite svoj názor s európskou iniciatívou občanov - 3-lekcia
- DEMOKRACIJA EU V PRAKSI - Povejte svoje mnenje z evropsko državljansko pobudo - 3-SKLOP
- EU-demokratiaa käytännössä – Vaikuta kansalaisaloitteella - Osa 3
- EU-demokrati i praktiken – Tyck till med det europeiska medborgarinitiativet - Enhet 3

- EU Democracy in Action - Have Your Say with the European Citizens' Initiative - Unit 4
- La democracia de la UE en acción-Expresa tu opinión con la Iniciativa Ciudadana Europea - Unidad 4
- Demokracie EU v praxi-Vyjádřete svůj názor za pomoci evropské občanské iniciativy-Lekce 4
- EU-demokrati i aktion - Bliv hørt med det europæiske borgerinitiativ - Enhed
- Aktive Demokratie in der EU – werde Teil der Europäischen Bürgerinitiative - Lektion 4
- Demokraatia toimimine ELis – avalda arvamust Euroopa kodanikualgatuse kaudu - 4. osa
- EU Democracy in Action - Have Your Say with the European Citizens' Initiative - Unit 4
- EU Democracy in Action - Have Your Say with the European Citizens' Initiative - Unit 4
- La démocratie de l’UE en action–Donnez votre avis avec l’initiative citoyenne européenne- Unité 4
- Daonlathas an Aontais-Cuir do thuairim in iúl le huirlisí an Tionscnaimh Eorpaigh ó na Saoránaigh-Aonad 4
- Demokracija EU-a na djelu – Iznesite svoje mišljenje s pomoću europske građanske inicijative - Lekcija 4
- La democrazia dell'UE in azione - Di' la tua con l'iniziativa dei cittadini europei - Unità 4
- ES demokrātija darbībā – paudiet savu viedokli ar Eiropas pilsoņu iniciatīvu - 4-nodaļa
- Veiksminga ES demokratija_Išsakykite savo nuomonę – dalyvaukite Europos piliečių iniciatyvoje - 4 skyrius
- Vegyél részt az EU demokratikus életében - az európai polgári kezdeményezés segítségével - 4 egység
- Id-Demokrazija tal-UE fl-Azzjoni - Semma’ Leħnek bl-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej - Unità 4
- EU-democratie in actie - Geef uw mening met het Europees burgerinitiatief - Unit 4
- Demokracja UE w akcji - Też masz głos – Europejska inicjatywa obywatelska - Część 4
- Democrația UE în acțiune - Exprimă-ți părerea cu inițiativa cetățenească europeană - Unitatea 4
- Demokracia EÚ v praxi – vyjadrite svoj názor s európskou iniciatívou občanov - 4-lekcia
- DEMOKRACIJA EU V PRAKSI - Povejte svoje mnenje z evropsko državljansko pobudo - 4-SKLOP
- EU-demokratiaa käytännössä – Vaikuta kansalaisaloitteella - Osa 4
- EU-demokrati i praktiken – Tyck till med det europeiska medborgarinitiativet - Enhet 4
Perguntas e comentários
Já utilizou o conjunto de ferramentas? Dê a sua opinião no inquérito aos professores.
Se tiver dúvidas, contacte:
ECI [dot] team
eutaketheinitiative [dot] net (ECI[dot]team[at]eutaketheinitiative[dot]net).

