Przejdź do treści głównej
Flaga Unii Europejskiej
Europejska inicjatywa obywatelska

Europejskie inicjatywy obywatelskie i ich skutki

Streszczenie

Od 2012 r. Komisja Europejska formalnie udzieliła odpowiedzi na 14 europejskich inicjatyw obywatelskich, z których każda uzyskała co najmniej milion podpisów. Dowiedz się, co udało się osiągnąć dzięki każdej z nich – od czystszej wody pitnej po większą jawność badań nad bezpieczeństwem żywności i ograniczenie testów na zwierzętach.

Dzięki europejskiej inicjatywie obywatelskiej (EIO) obywatele UE mogą mieć bezpośredni wpływ na kształtowanie prawa i polityki UE. Jeżeli inicjatywa zbierze co najmniej milion ważnych podpisów z co najmniej siedmiu krajów UE, Komisja Europejska ma obowiązek udzielić na nią odpowiedzi. Wyjaśnia w niej, jakie działania podejmie lub z jakich powodów nie podejmie żadnych.

Co mówią liczby?

  • 136.00liczba inicjatyw zarejestrowanychWszystkie inicjatywy, które zostały w pełni lub częściowo zarejestrowane
  • 25.00mln podpisówPodpisy zebrane pod wszystkimi zarejestrowanymi inicjatywami (również tymi, w przypadku których nie udało się osiągnąć miliona podpisów)
  • 14.00liczba inicjatyw, na które udzielono odpowiedziInicjatywy, na które Komisja Europejska udzieliła oficjalnej odpowiedzi

Co udało się osiągnąć dzięki inicjatywom obywatelskim?

Europejskie inicjatywy obywatelskie wpłynęły na kształt unijnej polityki oraz debaty publicznej – niektóre z nich doprowadziły już do realnych zmian, inne zaś kształtują dalsze działania.

  • Powszechny dostęp do czystej i bezpiecznej wody

    Dzięki inicjatywie „Right2Water” do prawa UE wprowadzono surowsze normy jakości wody oraz normy dotyczące dostępu do bezpiecznej wody pitnej w miejscach publicznych. Władze miejskie instalują kraniki z wodą pitną w parkach, na dworcach i w szkołach, a władze krajowe dbają o to, by osoby z mniej uprzywilejowanych grup społecznych też mogły zaspokoić swoje podstawowe potrzeby.

  • Dokładne informacje na temat składników żywności

    Po tym jak obywatele zwrócili się o zakaz stosowania glifosatu i reformę procedury zatwierdzania pestycydów, wprowadzono nowe przepisy dotyczące przejrzystości. Obecnie wszystkie badania bezpieczeństwa żywności przedkładane organom UE muszą być publicznie dostępne, czyli ludzie mają prawo wiedzieć, na jakiej podstawie badania zostały zatwierdzone.

  • W trosce o odbudowę przyrody i zrównoważone rolnictwo

    Inicjatywa „Ratujmy pszczoły i rolników!” pomogła przyspieszyć działania UE na rzecz odbudowy zasobów przyrodniczych i poprawy różnorodności biologicznej. Od 2024 r. UE wyznacza nowe cele w zakresie ochrony ekosystemów, w tym cel polegający na odwróceniu tendencji spadkowej liczby owadów zapylających do 2030 r.

  • Lepszy dostęp do legalnie dostępnych, przystępnych cenowo i bezpiecznych usług aborcyjnych

    W odpowiedzi na inicjatywę „My voice, my choice” Komisja uznała niebezpieczną aborcję za kwestię zdrowia publicznego i podkreśliła, że kraje UE mogą, jeśli uznają to za stosowne, korzystać z Europejskiego Funduszu Społecznego+ w celu zapewnienia równego dostępu do legalnie dostępnych i przystępnych cenowo bezpiecznych usług aborcyjnych.

  • Komisja Europejska wezwie państwa członkowskie do zakazu praktyk konwersyjnych

    W 2027 r. Komisja przyjmie zalecenie, w którym wezwie kraje UE do zakazania praktyk konwersyjnych. Będzie to odpowiedź na inicjatywę wzywającą do zakazania tych szkodliwych działań wymierzonych w osoby LGBTIQ+

  • Presja w celu ograniczenia badań na zwierzętach

    Inicjatywa „Za kosmetykami bez okrucieństwa wobec zwierząt” skłoniła UE do opracowania planu działania na rzecz stopniowego zaprzestania testów na zwierzętach na potrzeby kontroli bezpieczeństwa chemicznego. Plan ten ma na celu szybsze wdrażanie metod alternatywnych, niewykorzystujących zwierząt, przy jednoczesnym wspieraniu innowacji naukowych.

  • Skuteczniejsza ochrona zagrożonych gatunków rekinów

    Presja ze strony obywateli, którzy poparli inicjatywę „Nie dla obcinania płetw rekinom i handlu nimi”, doprowadziła do opracowania nowych kodeksów celnych, które umożliwiają dokładniejsze śledzenie handlu płetwami rekinów. Nowe przepisy likwidują luki prawne i zwiększają przejrzystość, a jednocześnie wspierają bieżące unijne i międzynarodowe starania na rzecz skuteczniejszego egzekwowania przepisów i ochrony rekinów.

  • Konkretne działania na rzecz zniesienia hodowli klatkowej i produkcji futer

    W wyniku inicjatyw „Koniec Epoki Klatkowej” i „Europa wolna od futer” UE przeprowadziła oceny naukowe, kontrole w terenie i oceny prawne, które będą stanowiły wkład w decyzje w sprawie dobrostanu zwierząt.

W skrócie

EIO to możliwość bezpośredniego udziału w tworzeniu unijnych przepisów. Wyniki dotychczasowych inicjatyw odczuwamy już teraz – mamy dostęp do czystej wody, lepiej wiemy, co jemy, i skuteczniej chronimy środowisko. Tak właśnie aktywność obywateli pomaga we wprowadzaniu realnych zmian na lepsze.

Nawet jeśli Komisja nie zaproponuje nowych przepisów, europejska inicjatywa obywatelska może dać wymierne efekty. Należą do nich skuteczniejsze egzekwowanie obowiązujących przepisów, sprawniejszy monitoring oraz włączenie określonych kwestii do agendy politycznej UE po raz pierwszy.

Szczegółowe informacje na temat konkretnych działań następczych

W ramach tej inicjatywy wezwano do nałożenia na wydawców gier wideo w UE obowiązku pozostawienia gier w stanie funkcjonalnym, czyli umożliwiającym grę, tak by nie można było ich zdalnie zablokować.

Komisja odpowiedziała na tę inicjatywę 16 czerwca 2026 r.

Inicjatywa miała położyć kres wykorzystywaniu futer i handlowi nimi w UE.

7 grudnia 2023 r. Komisja udzieliła odpowiedzi na tę inicjatywę.

W ramach inicjatywy postulowano wykorzenienie praktyki obcinania płetw rekinom i zakaz międzynarodowego handlu płetwami tych zwierząt.

5 lipca 2023 r. Komisja udzieliła odpowiedzi na tę inicjatywę.

Inicjatywa miała na celu stopniowe wycofywanie stosowania systemów klatek w hodowli zwierząt.

30 czerwca 2021 r. Komisja udzieliła odpowiedzi na tę inicjatywę.

W ramach tej inicjatywy postulowano odejście od badań na zwierzętach na rzecz metod niewymagających wykorzystania zwierząt.

3 czerwca 2015 r. Komisja udzieliła odpowiedzi na tę inicjatywę.

W ramach tej inicjatywy domagano się, by UE przestała finansować działania, które wiążą się z niszczeniem ludzkich embrionów, w dziedzinie badań naukowych, pomocy rozwojowej i zdrowia publicznego.

28 maja 2014 r. Komisja udzieliła odpowiedzi na tę inicjatywę.

Czas na Twój ruch!

Każdy z tych rezultatów to efekt zaangażowania obywateli. Zobacz, jak Ty możesz się zaangażować.

  • Zorganizuj inicjatywę

    Zarejestruj inicjatywę i zacznij zbierać deklaracje poparcia dla proponowanych zmian.

  • Podpisz inicjatywę

    Podpisz jedną z już realizowanych inicjatyw.

  • Bądź na bieżąco

    Subskrybuj nasz biuletyn, aby otrzymywać informacje o nowych inicjatywach i ich rezultatach.

Cover of a flyer about the European citizens' initiative highlighting the results of successful initiatives
European citizens’ initiative: From your signature to EU action!
  • Publikacje ogólne
  • 20 marca 2026
Footer banner
Chcesz wiedzieć więcej i współpracować z innymi?